De vakbonden over de vloer, help!

Oproerkraaiers

“Die conservatieve opruiende vakbonden komen er bij mij niet in”. Een opmerking die ik regelmatig hoor en die naar mijn idee vaak gebaseerd is op vooroordelen. Als voormalig vakbondsbestuurder schrik ik van de felheid van de woorden. Maar ook van de onwetendheid van de rol van vakbonden bij onder andere werkgelegenheidsprojecten, opleidingsvraagstukken of duurzame inzetbaarheid.

Natuurlijk zijn ‘de bonden’ ook bij reorganisatietrajecten of arbeidsvoorwaardelijke thema’s betrokken. Vanuit de wetgeving, zoals de Wet Melding Collectief ontslag, vanwege CAO-onderhandelingen of vanwege nalevingskwesties. In dat laatste geval schakelen werknemers de vakbond vooral in.

 

Een praktijkvoorbeeld

Graag neem ik je mee naar een bedrijf dat de kosten wil reduceren. De financiële prognose is namelijk niet gehaald. Het is overduidelijk: de hoge personeelskosten drukken fors op de begroting. Het managementteam (MT) concludeert dat dit anders moet. Voor een aantal medewerkers met lange dienstverbanden is geen plaats meer. Ze voldoen niet meer aan de kwaliteitseisen die het bedrijf tegenwoordig stelt. Ook de arbeidsvoorwaarden vindt het MT veel te royaal. De bonusregeling kan geschrapt worden en de loonsverhoging wordt een jaar bevroren. Daarnaast gaan ze over tot halvering van de overwerkvergoedingen. Het MT stelt de leidinggevenden op de hoogte van hun besluit en verzoekt hen de medewerkers te informeren. Daarnaast zorgen ze voor een interne memo op de borden. Daarin legt de directie uit hoe belangrijk deze aanpassingen zijn voor het bedrijf en vraagt ze om begrip.

De vakbond in beeld

Maar dan neemt de vakbond contact op om een afspraak te maken op korte termijn. Ze willen komen praten over de eenzijdig doorgevoerde wijzigingen van arbeidsvoorwaarden en het ontslag van enkele medewerkers. Een paar vakbondsleden zijn het niet eens met de gang van zaken en hebben om hulp gevraagd. De vakbond pakt dit op.

Het MT is geïrriteerd. Wie runt hier nou een bedrijf? De vakbond vindt dat er onjuist en onzorgvuldig is gehandeld. Ze vinden dit geen ‘goed werkgeverschap’ en ze wijzen op de CAO-tekst die gaat over het wijzigingen van arbeidsvoorwaarden. Daarnaast wil de vakbond beoordelen of het terecht is dat de betrokken medewerkers ontslag krijgen. Is dit conservatief en opruiend? In dit geval lijkt het me heel goed dat de vakbonden de rechten van de medewerkers beschermen.

Andere aanpak voor een beter resultaat

Als het MT voorafgaand aan de ingevoerde wijzigingen zijn huiswerk had gedaan, de medewerkers en de leidinggevenden had betrokken en ze gevraagd had mee te denken over kostenbesparingen, waren er ongetwijfeld andere keuzes gemaakt. Vanzelfsprekend is de directie eindverantwoordelijk. Maar deze snelle eenzijdige actie levert boze en ongemotiveerde medewerkers op. Er is geen begrip.

Nuttige inbreng vakbonden

Het MT had er ook voor kunnen kiezen de vakbond op tijd te betrekken bij hun plannen. Ze kunnen meedenken en hebben oog voor de situatie waarin een bedrijf verkeerd. Uiteindelijk is voor beide partijen het bestaansrecht van het bedrijf van belang. Vakbonden zijn kritisch op het proces en de inhoud maar dat lijkt me logisch. Als er vanuit het bedrijf geen intentie is om vakbonden te betrekken en afspraken te maken, is een prettig contact erg moeilijk. De hakken gaan in het zand. Vanzelfsprekend zijn er goede en minder goede vakbondsvertegenwoordigers. Maar dat geldt voor directieleden ook.

Jeanette Brouwer is een gecertificeerd onafhankelijk verandermanager/reorganisatie-adviseur. Hiervoor heeft ze als vakbondsbestuurder gewerkt bij de FNV in de zorg, de metaalindustrie en het uitzendwezen. Meer informatie of advies? Tel.nr: 06-29462232

Facebooktwitterlinkedinmail
Getagd met , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.